English Expositie in Auschwitz Vervolging

Eerste anti-Joodse maatregelen

Registratie van Joden

Een voorwaarde voor de geplande inlijving van Nederland in het Groot Duitse Rijk, was arisering van de Nederlandse bevolking. De eerste anti-Joodse maatregelen werden genomen zonder dat de gevolgen daarvan aanvankelijk duidelijk waren. Op 1 juli 1940 werden Joodse medewerkers van de Luchtbescherming uit hun functie ontheven. De leden van deze dienst moesten op papier verklaren dat ze niet-Joods waren: een vroege ariërverklaring. Eind juli werd ritueel slachten verboden, deze maatregel trof vooral orthodoxe Joden. Begin oktober werd het verboden Joden in overheidsdienst aan te stellen of te bevorderen. Alle ambtenaren werden verplicht de ariërverklaring te tekenen. Eind november werden de Joodse ambtenaren ontslagen. Eind oktober 1940 moesten Joodse bedrijven zich laten registreren, als voorbereiding op overname van Joods bezit.
Op 10 januari 1941 werden Joden verplicht zich te laten registreren. Stap voor stap werden ze geïsoleerd. Geweld werd al langer gebruikt. Leden van de Nederlandse Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) gooiden al in juni 1940 ruiten in bij Joodse winkels en bij uitgaansgelegenheden waar veel Joden kwamen. Die gewelddadigheden zouden na 10 januari 1941 alleen maar toenemen.


Persoonlijk verhaal: Cleveringa
LichtbakAfbeelding 2Afbeelding 3Afbeelding 1
  1. Inwoners van de hoofdstad lezen aan de gevel van het Beursgebouw aan het Damrak mededelingen van de Luchtbeschermingsdienst, Amsterdam, 13 mei 1940
    Foto Marius Christiaan Meijboom, collectie NIOD, Amsterdam
  2. De Duitse bezetter vaardigde strenge verduisteringsvoorschriften uit. Uit woningen mocht geen licht meer zichtbaar zijn en straten waren niet of nauwelijks verlicht.
    Collectie NIOD, Amsterdam
  3. Door middel van kleurrijke affiches werd er bij de bevolking op aangedrongen zorgvuldig te verduisteren, 1941
    Ontwerper V. Stein, collectie NIOD, Amsterdam
Woordenlijst
plattegrond
introductie
joden in nederland
vluchtelingen
duitse inval
vervolging
verzet
onderduiken
sinti en roma
deportatie
nederlanders in auschwitz
onderwijsmateriaal
educatief materiaal
gastenboek
citaten
eerste anti-joodse maatregelen
protesten tegen de jodenvervolging
isoleren van joden
joodse werkkampen
jodenster
de joodsche raad
chronologie:
pers en propaganda
burgerbestuur

chronologie:
onlusten in amsterdam
registratie, roof en opsporing
propaganda en verzet

chronologie:
roof
tewerkstelling