English Expositie in Auschwitz Vervolging

Eerste anti-Joodse maatregelen

Persoonlijk verhaal: Cleveringa

Op 21 november 1940 werden de universiteiten gedwongen hun Joodse personeel te ontslaan. In Leiden hield de voorzitter van de juridische faculteit van de Leidse universiteit, prof. Mr. R. P. Cleveringa een indrukwekkende toespraak ter ere van zijn collega en leermeester professor Eduard Maurits Meijers, waarin hij diens ontslag en dat van de andere Joodse collega´s veroordeelde. Daarop gingen de Leidse studenten in staking. De bezetter arresteerde studentenleiders. De universiteit van Leiden en de Technische Hogeschool in Delft, waar de studenten eveneens staakten werden gesloten. Ook Cleveringa werd opgepakt en naar de gevangenis in Scheveningen afgevoerd. In de zomer van 1941 werd hij vrijgelaten. Cleveringa overleefde de oorlog. Professor Meijers werd op 7 augustus 1942 naar kamp Westerbork overgebracht, en vandaar op transport gezet naar het getto en doorgangskamp Theresienstadt in het voormalige Tsjecho-Slowakije. Meijers overleefde Theresienstadt en keerde op 25 juni 1945 terug naar Leiden. Na de oorlog kreeg hij van de regering de opdracht een nieuw Burgerlijk Wetboek te ontwerpen.


Registratie van Joden
2 1 4 3
  1. Formulier met verklaring, die de leden van de Luchtbeschermingsdienst moesten ondertekenen. Zij verklaarden daarin, geen Jood te zijn en niet vijandig tegenover Hitler-Duitsland te staan. Joden konden deze verklaring dus niet invullen, en werden uit de dienst verwijderd.
    Collectie NIOD, Amsterdam
  2. Om te bepalen wie wel en wie geen Jood was, werd begin oktober 1940 de maatregel afgekondigd dat alle Nederlandse ambtenaren verplicht waren een zogenoemde ariërverklaring te ondertekenen. Iedere ambtenaar kreeg twee formulieren, A voor de Ariërs en B voor de niet-ariërs.
    Begin oktober 1940 vulden de meer dan tweehonderdduizend Nederlanders in overheidsdienst de ´ariërverklaring´ in. Aan de oproep door de Nederlandse bestuursinstanties de ariërverklaring in te vullen werd massaal gehoor gegeven. Ruim 2500 Joodse ambtenaren werden in opdracht van de Duitsers ontslagen.
    Collectie NIOD, Amsterdam
  3. Om te bepalen wie wel en wie geen Jood was, werd begin oktober 1940 de maatregel afgekondigd dat alle Nederlandse ambtenaren verplicht waren een zogenoemde ariërverklaring te ondertekenen. Iedere ambtenaar kreeg twee formulieren, A voor de Ariërs en B voor de niet-ariërs.
    Begin oktober 1940 vulden de meer dan tweehonderdduizend Nederlanders in overheidsdienst de ´ariërverklaring´ in. Aan de oproep door de Nederlandse bestuursinstanties de ariërverklaring in te vullen werd massaal gehoor gegeven. Ruim 2500 Joodse ambtenaren werden in opdracht van de Duitsers ontslagen.
    Collectie NIOD, Amsterdam
  4. Prof. Mr. R. P. Cleveringa, voorzitter van de juridische faculteit van de Leidse universiteit
    Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
  5. Na afloop van de toespraak stroomt het universiteitsgebouw op het Rapenburg in Leiden leeg. De studenten zijn zo getroffen door de woorden van Cleveringa, dat zij besluiten in staking te gaan, 21 november 1940
    Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
Woordenlijst
plattegrond
introductie
joden in nederland
vluchtelingen
duitse inval
vervolging
verzet
onderduiken
sinti en roma
deportatie
nederlanders in auschwitz
onderwijsmateriaal
educatief materiaal
gastenboek
citaten
eerste anti-joodse maatregelen
protesten tegen de jodenvervolging
isoleren van joden
joodse werkkampen
jodenster
de joodsche raad
chronologie:
pers en propaganda
burgerbestuur

chronologie:
onlusten in amsterdam
registratie, roof en opsporing
propaganda en verzet

chronologie:
roof
tewerkstelling